Hasankeyf Kültürel Park (Taşınan Anıtlar)

Hasankeyf Kültürel Park, resmi adıyla Yeni Hasankeyf Arkeoparkı, Ilısu Barajı gölünün Dicle kıyısındaki antik kentin büyük bölümünü sular altında bırakmasından önce kurtarılan anıtların bir araya getirildiği açık hava koruma alanıdır.

Konum ve Kuruluş

Eski Hasankeyf'in yaklaşık iki kilometre kuzeyinde, güvenli bir kotta kurulan yeni yerleşimin yanında yer alır ve DSİ'nin yürüttüğü büyük taşıma projesinin en görünür sonucudur.

Tarihçe: Taşınan Anıtlar

Parkın tarihçesi 2017'de, yaklaşık 1.150 ton ağırlığındaki Akkoyunlu dönemine ait Zeynel Bey Türbesi'nin sekiz adet SPMT modüler taşıyıcıyla tek parça hâlinde bugünkü yerine getirilmesiyle başlar; bunu İmam Abdullah Zaviyesi, Süleyman Han (Sultan Süleyman) Camii minaresi, taş kapı ve çeşme bölümü, Kızlar Camii, Artuklu Hamamı, kale orta kapısı ve El Rızk Camii minaresi izledi. Böylece Eyyubi, Artuklu ve Akkoyunlu dönemlerine ait sekiz civarı yapı tek bir gezi alanında toplandı.

Mimari ve Kültürel Önem

Mimari açıdan parkın kalbi, firuze ve lacivert sırlı çinileriyle Orta Asya-İran üslubunun Anadolu'daki tek örneği sayılan silindirik Zeynel Bey Türbesi'dir; İranlı mimar Pir Hasan'ın eseri olan yapı, çevresindeki daha yalın taş anıtlarla güçlü bir kontrast oluşturur. Kültürel önemi, bir barajın yok ettiği 12.000 yıllık bir mirasın hafızasını canlı tutmasında yatar; park hem bir koruma başarısı hem de kaybın anıtı olarak okunur.

Ziyaret, Ulaşım ve Öne Çıkanlar

Turistik değeri yüksektir çünkü ziyaretçi, düz ve düzenli bir alanda kısa sürede birçok simge yapıyı görür. Acentaların tercih etmesinin başlıca nedeni de budur: otobüs erişimi kolay, yürüyüş mesafeleri kısa, süre öngörülebilir. Ortalama ziyaret süresi 45 dakika ile 1,5 saat arasındadır ve alan çoğunlukla Mardin-Diyarbakır kombine GAP turlarına Hasankeyf yarım-gün durağı olarak eklenir; standart programda Batman Müzesi'nden sonra ilk durak olur, ardından kale, mağara kent ve Dicle tekne turuna geçilir. Çevrede yeni Hasankeyf Müzesi, kaya mezarları, Ilısu baraj gölü kıyısı ve iskele bulunur. En iyi fotoğraf noktaları Zeynel Bey Türbesi'nin çini cephesi ve türbeyi arka plandaki göl ile birlikte çerçeveleyen açılardır.

Ulaşım Batman'dan yaklaşık 38 km, Midyat'tan 42 km asfalt yolla sağlanır; park otoparkı tur otobüslerine uygundur. Zemin büyük ölçüde düz ve sert olduğundan engelli ve tekerlekli sandalye erişimi Hasankeyf'in diğer noktalarına göre elverişlidir. Ziyaret için en uygun dönem ilkbahar ve sonbahardır; yaz ortası öğle sıcağı yorucu olur, yoğun sezon ise Nisan-Haziran ve Eylül-Ekim aylarıdır. Önerilen rota: park girişinden Zeynel Bey Türbesi'ne, oradan Artuklu Hamamı ve İmam Abdullah Zaviyesi'ne yürüyüp taşınan minarelerle turu tamamlamaktır.