Gökçedere (Pulur) Kaplıcası

Bayburt'un Demirözü ilçesine bağlı Gökçedere beldesi, eski adıyla Pulur, Doğu Karadeniz'in iç sırtlarında, il merkezine yaklaşık 43, ilçe merkezine 12 kilometre uzaklıkta ve yaklaşık 1.700 metre yükseklikte kurulu tarihi bir yerleşimdir.

Tarihçe ve Önem

Altı yüzyıldan uzun süredir Çepni Türklerinin yaşadığı belde, tarihte İpek Yolu'nun kavşak noktalarından biri olmuş; kervan ticaretini desteklemek için Akkoyunlular burada han, hamam, medrese ve cami inşa ettirmiştir. Bugün ayakta kalan en önemli eser, 1517 yılında Akkoyunlu Korkmaz Bey'in oğlu Ferahşat Bey tarafından bir külliyenin parçası olarak yaptırılan ve halk arasında Ulu Cami olarak da anılan Ferahşat Bey Camii'dir. Kırmızı ile açık sarı taşın almaşık örüldüğü, ters T planlı, sekizgen kasnaklı kubbesi ve tek şerefeli taş-tuğla minaresiyle dikkat çeken yapı Aralık 2022'de restore edilmiştir. Külliyenin kuzeyindeki L planlı medrese ayakta kalırken, aynı dönemin hamamı bugün büyük ölçüde harabe hâlindedir; han, imaret ve misafirhaneden ise iz kalmamıştır. Beldenin bir diğer değeri, Erken Tunç Çağı'na tarihlenen çanak çömlek buluntularıyla önem kazanan Pulur (Gökçedere) Höyüğü'dür.

Doğa ve Yerel Yaşam

Doğal açıdan belde, Çoruh'a karışan Pulur Deresi'nin suladığı yeşil vadi, Demirözü Barajı'nın genişlettiği tarım alanları, organik tarım ve arıcılık peyzajıyla sakin bir yayla atmosferi sunar. Termal ve kaplıca çağrışımı, yerel su kültürü ile tarihi Akkoyunlu hamamı üzerinden gelir; belde ziyaretçiye lüks bir spa değil, otantik bir kırsal-tarihî deneyim vadeder.

Ziyaret, Erişim ve Rota

Bu yüzden acentalar Gökçedere'yi çoğunlukla Demirözü–Aydıntepe kültür hattına niş bir durak olarak ekler; grup, külliye ve höyük çevresinde yaklaşık bir saat gezer. Rehberli programlarda belde genelde Bayburt Kalesi ile Aydıntepe Yeraltı Şehri arasında ara durak olur. Fotoğraf için en güçlü kareler almaşık taş cami cephesi, minare ve arka plandaki sırtlar ile bereketli vadidir. Ulaşım Bayburt–Demirözü karayoluyla kolaydır, yol asfalt ve tünellerle iyileştirilmiştir; cami çevresinde tur otobüsünün yanaşabileceği açık alan ve otopark bulunur, ancak avlu ve tarihi yapı zemini nedeniyle engelli erişimi kısmen sınırlıdır. En uygun ziyaret dönemi kar eriyip yaylaların yeşerdiği mayıs–ekim arasıdır; yoğunluk temmuz–ağustos yayla ve bayram dönemine denk gelir, kış ise soğuk ve karlıdır.